AKKERRANDEN 

De agrarische sector slaat steeds vaker nieuwe wegen in. Ook op hoeve 't Boschend worden zogenaamde 'groene en blauwe diensten' geleverd. Dit zijn werkzaamheden op het gebied van natuur en landschap en water. Al sinds 2003 wordt ervaring opgedaan met het inzaaien van bloemrijke akkerranden, die een lust voor het oog zijn en een schuilplaats bieden aan vele insecten en vogels. In het voorjaar van 2011 zijn maar liefst 86 bomen aangeplant op de percelen rondom de boerderij. Langs de sloten staan rijen knotwilgen en langs de perceelsranden zijn esdoorns, lindes en notenbomen geplant. Op deze manier maakt hoeve 't Boschend het buitengebied nog mooier en groener!

Omdat we iedereen van al dat moois willen laten genieten, hebben we een wandelpad aangelegd tussen de Scheerbiesstraat en de Linieweg. U loopt tussen de koeien en paarden over het boerenland. Naast het wandelpad ligt een kleurrijke bloemenrand en langs de sloot staan knotwilgen. Het wandelpad ('t Frans Mureau padje) is tijdens de open dag op 23 juli 2011 officieel geopend en wordt sindsdien druk bewandeld.

 

2008

2007

2006

2005

2004

Mengsels

Sponsoren

Een akkerrand is een strook van 3 meter breed die met bloemen of planten wordt ingezaaid. Deze bloemen en planten hebben een grote invloed op het leven van insecten, vlinders, vogels en zoogdieren en vormen zo de basis voor een verrijking van de natuur. Een akkerrand wordt niet bemest, niet bespoten en niet geoogst.

De aanwezigheid van insecten in akkerranden hangt samen met de bloeitijd van de ingezaaide bloemmengsels. Hoe gevarieerder het mengsel en hoe meer de bloei wordt gespreid, de te groter het insectenvolk. Als akkerranden enkele jaren met rust gelaten worden, gaan ze tevens een functie vervullen in het voortplantingsproces. De akkerranden zullen onder andere hommels, dagvlinders en zweefvliegen aantrekken.

De betekenis van akkerranden voor de vogelstand is groot. Ze vormen immers een rijke bron van voedsel. Zaadeters zoals vink, putter en groenling maar ook duiven en eenden eten zaden van cultuurgewassen als granen, rammenas en teunisbloem. In meer afgelegen akkerranden vinden graspieper, kwikstaart, fazant en patrijs broedgelegenheid. Roofvogels als torenvalk, sperwer, buizerd en kerkuil bejagen de vele muizen, die net als konijnen en hazen beschutting vinden in de begroeide akkerranden.

Als proefproject is gekozen voor een perceel dat aan de noordzijde ligt tegen de Maasroute (A59) en aan de zuidzijde tegen natuurgebied de Binnenpolder van Terheijden. Aan de noordzijde wordt gekozen voor inzaaien met een mengsel van grote kleurrijke bloemen, waarbij zonnebloemen het meest in het oog springen. Aan de zuidzijde wordt een mengsel met bijvoorbeeld teunisbloem en klavers ingezaaid.

Nu nog akkerland......        Straks een bloemenpracht!

Het proefperceel met links de Maasroute en rechts de Binnenpolder van Terheijden

Alle deelnemers hebben de mogelijkheid de positieve resultaten voor natuur en milieu te bekijken. Vanaf de snelweg is de bloemenpracht te bewonderen en langs de akkerranden wordt ruimte gelaten voor een wandelpad om van dichtbij een kijkje te nemen. U zult zien dat landbouw en natuurontwikkeling prima samen kunnen gaan. Natuurlijk hopen we dat dit project een succes wordt, zodat het in de toekomst kan worden uitgebreid.

U kunt dit initiatief ondersteunen door een stukje akkerrand te adopteren. Dat is al mogelijk vanaf € 10,-. Uiteraard heeft de natuur tijd nodig om zich te ontwikkelen. U kunt daarom ook kiezen voor een driejarig abonnement van € 25,-. Een strook van één bij vijf meter wordt niet gebruikt voor landbouwgewassen maar ingezet voor natuurontwikkeling. Hiermee levert u een wezenlijke bijdrage aan het verfraaien van uw leefomgeving en verbeteren van het milieu

Als U meer informatie wilt ontvangen over het project akkerranden of een inschrijfformulier wilt aanvragen dan kunt u vrijblijvend contact opnemen met Niels Mureau.

HET PROJECT DOOR DE JAREN HEEN

In 2008 zijn de drie randen van het perceel op een verschillende manier bewerkt, om nog meer ervaring op te doen met bloemenranden. Eén rand is niet bewerkt en mag zich natuurlijk ontwikkelen. Het is de vraag of de in de voorgaande jaren ingezaaide bloemen en kruiden sterk genoeg zijn om het gras voor te blijven. De andere randen zijn met verschillende mengsels ingezaaid, om meer kennis op te doen over de soorten bloemen en kruiden die zich thuis voelen op het zanderige perceel.

Eind juni staat één van de ingezaaide randen volop in bloei en is vooral wit gekleurd. De andere ingezaaide rand is dicht begroeid maar staat nog niet in bloei. De niet bewerkte rand is dicht begroeid met her en der verschillende bloemen en kruiden. De dichte begroeiing is een goede schuilplaats voor hazen en jong kieviten die op het perceel naar voedsel zoeken.

Ook in het najaar zijn de randen erg in trek bij vogels die zich tegoed doen aan de afrijpende zaden. Door de grote variëteit van ingezaaide bloemen en kruiden zijn zelfs in oktober nog bloeiende planten te zien!

In 2007 start een nieuwe fase voor het akkerrandenproject. Veel mensen hebben in 2004 voor 3 jaar een stukje akkerrand geadopteerd en met het aflopen van deze termijn is het de vraag of er animo is voor verlening. Gelukkig zijn de deelnemers onverminderd enthousiast en ook hoofdsponsors Rabobank Amerstreek en ABAB accountants verlengen hun ondersteuning aan het project.

Inmiddels is samenwerking gezocht met Agrarische Natuurvereniging Drimmelen (www.anvdrimmelen.nl) en paardenrusthuis Den Ouden Stal (www.denoudenstal.nl). Zij zullen ook meewerken aan de jaarlijkse open dag, die dit jaar op 28 juli gehouden wordt.

Zodra het weer het toelaat worden de randen ingezaaid met een kleurrijk bloemenmengsel en een weelderig groeiend kruidenmengsel. Naar verwachting zullen ook dit jaar vele insecten, vogels en kleine zoogdieren zoals hazen er een schuilplaats vinden.

Het voorjaar kent een lange droge periode, zodat het ingezaaide mengsel maar beperkt opkomt. Andere bloemen en kruiden, die beter tegen de extreme omstandigheden zijn opgewassen, nemen hun plaats in, zodat de randen toch al snel weelderig begroeid raken. Een ouderpaar kieviten kiest het perceel met de akkerranden uit om hun jongen groot te brengen. De insecten die op de paardenmest afkomen zijn een goede voedselbron en de randen bieden beschutting. Ook hazen, konijnen, fazanten en patrijzen vinden weer een schuilplaats in de akkerranden.

Op zaterdag 28 juli wordt de jaarlijkse open dag gehouden. Circa 60 belangstellenden bezoeken hoeve 't Boschend en krijgen informatie over het akkerrandenproject, adopteer een koe, den ouden stal en ANV Drimmelen. De overvloedige regen van zomer 2007 maakt deze middag plaats voor zon die zo ook een bijdrage levert aan het succes van de open dag. De akkerranden bloeien weelderig, de koeien en pony's laten zich van hun beste kant zien en het wandelen over het drassige boerenland is een avontuur op zich! Met het aandenken dat de bezoekers aan het eind van de middag meekregen kunnen mensen met groene vingers zelf aan de slag.

In 2006 heeft een koud en nat voorjaar tot gevolg dat de natuur enkele weken achterloopt op haar gebruikelijke ritme. Eind april worden de akkerranden ingezaaid, met twee verschillende mengsels. De randen worden nu voor het derde jaar niet bemest en de verwachting is dat de ondergrond intussen minder voedselrijk is. Waarschijnlijk voelen hierdoor andere soorten zich beter thuis en hopelijk groeien de soorten melganzevoet en perzikkruid nu minder hard, zodat zij niet langer te dominant aanwezig zijn.

In het voorjaar van 2006 wordt hard gewerkt om voor het gehele perceel natuurvriendelijk gebruik mogelijk te maken. De nieuwe stal wordt afgebouwd en geschilderd, zodat drie Blonde d'Aquitaines het perceel kunnen begrazen. De vegetatie in het midden van het perceel wordt korter gehouden, zodat een gevarieerde begroeiing kan ontstaan. De mestvlaaien trekken extra insecten aan die op hun beurt weer gegeten worden door vogels.

In juni staan de randen prachtig in bloei. Het geel van koolzaad is opvallend aanwezig en wordt afgewisseld met het paars van phacelia en wit van kamille. Een mooi succes van het project is het fazantennest dat in de randen verscholen zit. De kuikens zoeken in de randen en op nabij gelegen percelen hun voedsel.

De positieve reacties van boeren, burgers en buitenlui uit gemeente Drimmelen en omgeving zijn een goede stimulans om het project in 2006 verder uit te bouwen. In overleg met de Agrarische Natuurvereniging ANV Drimmelen wordt ook op twee andere locaties een akkerrand ingezaaid. Hierbij worden de ervaringen van de afgelopen jaren gebruikt, in de hoop mooie akkerranden te creëren die door veel voorbijgangers worden gezien. Langs het schelpenpadje tussen Made en Terheijden en bij de rotonde van Wagenberg kunt u het resultaat bewonderen.

De akkerranden blijven tot in het najaar in bloei staan en bieden een blijvende schuilplaats aan hazen, fazanten en patrijzen. Dat is extra belangrijk nu in de omgeving de maïsoogst in volle gang is en de beschutting op andere plekken in de Binnenpolder van Terheijden verdwijnt. Op het perceel grazen inmiddels pony's van paardenrusthuis Den Ouden Stal.

In oktober worden de akkerranden gemaaid en het maaisel wordt zo veel mogelijk afgevoerd om de grond verder te verschralen. Op die manier kunnen bloemen en kruiden die op de vruchtbare landbouwgronden geen kans krijgen terugkeren in de Binnenpolder van Terheijden. Op de naastgelegen percelen zal Staatsbosbeheer in samenwerking met het waterschap nieuwe natuur ontwikkelen. Hopelijk kunnen beide projecten elkaar versterken!

Het akkerrandenproject is in 2004 opgestart en veel deelnemers hebben destijds voor 3 jaar een stukje akkerrand geadopteerd. Gezien het succes van het project en het enthousiasme van de deelnemers wordt besloten het project met in ieder geval 3 jaar te verlengen. Alle deelnemers worden aangeschreven met de vraag of zij ook voor de komende jaren een bijdrage willen leveren. Als u ook uw steentje wilt bijdragen aan een mooier buitengebied of meer informatie wilt over het project kunt u contact opnemen met Mureau Advies. 

Terug naar bovenzijde

Door het succesvolle verloop krijgt het akkerrandenproject in 2005 uiteraard een vervolg. In april vinden de eerste werkzaamheden plaats. De kruidenrand aan de zijde van de Binnenpolder en de met zonnebloemen ingezaaide rand worden gefreesd omdat hier vorig jaar snel groeiende dominante soorten voorkwamen, met name haagwinde, melganzevoet en perzikkruid. Eind april wordt de grond klaargemaakt om een nieuw mengsel in te zaaien, met wildbloemen en kruiden.

Door het koude voorjaar duurt het lang voordat de groei goed op gang komt. In de bloemenrand tegen de Maasroute komen veel sterke grassoorten voor, maar daartussen vinden ook korenbloemen, kamille, klaproos en wilde margriet een plaatsje. Het perceel zelf, waar in 2004 een grasmengsel met enkele kruiden is ingezaaid, kleurt felgeel door het bloeiende koolzaad. De ruige begroeiing biedt een schuilplaats aan onder andere patrijzen, fazanten en hazen en een koppeltje veldleeuweriken heeft zijn nest in het lagere gras.

In juni wordt een natuurlijk wandelpad door het perceel gemaaid, zodat deelnemers zelf van dichtbij een kijkje kunnen nemen. De vele hommels zoemen van bloem tot bloem, de loodrecht opstijgende leeuwerik zingt het hoogste lied en vele groenlingen doen zich tegoed aan het koolzaad. In plaats van het felgeel voeren nu subtielere kleuren de boventoon zoals blauw, paars en wit van bijvoorbeeld korenbloem, phacelia en kamille.

Op 23 juli worden alle deelnemers aan het project uitgenodigd voor de open dag. Na een rondwandeling langs de akkerranden kunnen ook de zoogkoeien en kalfjes bekeken worden. Het weer lijkt lange tijd spelbreker te worden, maar het is gelukkig droog als ongeveer 25 belangstellenden onder het genot van een kop koffie en zelf gebakken cake het perceel aan het eind van de Scheerbiesstraat bezoeken. De deelnemers krijgen uitleg over de doelstelling en resultaten van het project. In de ruige begroeiing krioelt het van de insecten, die op hun beurt weer vele vogels aantrekken. Tientallen groenlingen doen zich tegoed aan het afrijpende koolzaad en vlinders fladderen van bloem naar bloem. Het determineren van de juiste soorten bloemen en kruiden die in de akkerranden groeien leidt soms tot discussie, maar waar alle deelnemers het wel over eens zijn is het goede resultaat van het project. Na twee jaar groeit een grote verscheidenheid aan bloemen en planten op het perceel en heeft de natuur een belangrijk duwtje in de rug gekregen. Volgend jaar is het de bedoeling op het perceel enkele zoogkoeien te laten grazen, zodat er een minder ruige en gevarieerde begroeiing ontstaat. De zoogkoeien en kalfjes bekijken de vreemde bezoekers eerst argwanend, maar komen al snel dichterbij en laten zich zelfs aaien. Gezien het enthousiasme van de bezoekers van de open dag zullen volgend jaar zeker weer een aantal mensen zich aanmelden als sponsor van het akkerrandenproject!

Door het zachte najaar blijven steeds andere soorten in bloei. Zelfs eind oktober zijn de akkerranden nog de moeite van het bekijken waard! Inmiddels is op het perceel een houten schuilhut gebouwd, zodat volgend jaar enkele Blonde d'Aquitaine koeien op het middengedeelte van het perceel kunnen grazen. Op deze manier wordt op kleine schaal een gesloten kringloop van mest en voer gecreëerd.

De landelijke Stichting Behoud van Natuur en Landschap nomineert het akkerrandenproject voor de nationale natuurprijs! 1 december 2005 wordt bekend gemaakt welk initiatief dit jaar het meest aansprekend is. Een mooie opsteker voor alle deelnemers en sponsoren van het project.

  Terug naar bovenzijde  

Terug naar bovenzijde

2004 is het eerste jaar van het akkerrandenproject. Door op onderstaande links te klikken krijgt u een goed beeld van het verloop van het project. 

November

Augustus

Juli

Juni

Mei

Maart

Mengsels

Sponsoren

(november)

Met het winterseizoen voor de deur ligt het perceel er netjes bij. De gemaaide randen zullen volgend jaar opnieuw begroeid raken met een grote variëteit aan kruiden en felgekleurde bloemen. Op de binnenzijde hebben grassen de overhand. Begin 2005 zal een nieuwe publiciteitscampagne opgestart worden om sponsors te werven voor verdergaande natuurlijke inrichting van het perceel. Heeft u hierover goede ideeën of wilt u het project financieel ondersteunen, neemt u dan contact met ons op!

(augustus)

Gedurende de warme periode in augustus bloeien de akkerranden uitbundig. Ook wordt in deze periode het zaad gevormd, zodat waarschijnlijk ook volgend jaar de nu aanwezige soorten terug zullen keren. Eind augustus is goed te zien dat de grote koolbladeren worden aangevreten door rupsen en sprinkhanen. Grote groepen groenlingen doen zich tegoed aan de zonnebloempitten en de ruige begroeiing geeft beschutting aan een koppel patrijzen.

In september wordt begonnen met de voorbereidingen voor het nieuwe groeiseizoen. Het perceel wordt gemaaid en het maaisel wordt gedeeltelijk afgevoerd om te kijken wat het beste resultaat geeft. Uiteraard kan het project ook volgend jaar niet zonder de steun van sponsoren. Vertel dus uw familie en vrienden over de bloeiende akkerranden!

(juli)

Tijdens deze zomermaand komen de akkerranden volledig tot bloei. Het is dan ook een prima moment voor een wandeling over het pad rondom het perceel. Op 17 juli vindt de open dag plaats die druk bezocht wordt door deelnemers die graag de resultaten van het project willen zien. Ook hoofdsponsor Rabobank Made en ABAB Oosterhout zijn aanwezig. Tijdens de rondleiding wordt uitleg gegeven over de voortgang van het project. 

De dichtbegroeide kruidenrand biedt een schuilplaats aan bijvoorbeeld patrijzen, maar ook aan insecten en enorme groene sprinkhanen. De rand met zonnebloemen is felgeel en in de schaduw is een lage vegetatie ontstaan met klavers.

De bloemenrand is een ware kleurenpracht en de van bloem naar bloem zoemende insecten en vele vlinders zijn een lust voor het oog! Na gezellig napraten onder het genot van een glaasje fris en plak cake keren de bezoekers dan ook tevreden huiswaarts. Terug

 (juni)

De bloemenrand langs de Maasroute laat inmiddels alle kleuren van de regenboog zien. Het hemelsblauw van de korenbloem, hagelwit van de kamille en donkerpaars van de vogelwikke vormen een mooi contrast met de groene ondergrond. De zomer wil nog niet echt op gang komen en een harde stormwind heeft de bloemenranden aardig op de proef gesteld. Toch komen de eerste zonnebloemen inmiddels in de knop en de westzijde van het perceel zal binnenkort goudgeel zijn.

Om alle deelnemers uitleg te geven over de voortgang van het project wordt op 17 juli een open dag georganiseerd. U kunt onder begeleiding een rondje om het perceel lopen, zodat u van dichtbij kunt zien wat de resultaten van het project voor landschap en natuur zijn. Denkt u wel aan een lange broek en stevige schoenen! Terug

(mei)

De voorjaarswarmte in mei is een prima steun in de rug voor de groei van de verschillende bloemen en kruiden op het perceel. Al snel is het hele perceel mooi groen bedekt en zijn verschillende soorten te zien. In dit groeistadium is het nog moeilijk precies aan te geven welke soorten een plekje gevonden hebben in de akkerranden. Wat wel opvalt is het grote aandeel van akkerwinde (piespotjes), een soort die van oudsher op het perceel voorkomt en in de reguliere landbouw met chemische onkruidbestrijding onder controle gehouden wordt. Omdat deze soort snel groeit en andere soorten overwoekert, is er voor gekozen om handmatig zo veel mogelijk akkerwinde te verwijderen. Ondanks de vele uren ploeteren blijkt het niet mogelijk de akkerwinde volledig te verwijderen, maar het regelmatig trekken van de planten geeft hopelijk de andere soorten een kans door te groeien. Een andere soort die veel voorkomt op het perceel is ganzevoet (meltak). Net als de haagwinde niet ingezaaid, maar een typisch akker(on)kruid. De natuur laat zich niet gemakkelijk sturen!

De droogte heeft in mei grote invloed op de groei. De regenbuitjes tijdens de Pinksterdagen zijn dan ook meer dan welkom. Zoals op de foto's te zien is, ligt het perceel er inmiddels mooi bij, met opvallend geel bloeiend koolzaad. De zonnebloemen doen hun uiterste best boven de omliggende planten uit te blijven steken en bij een rondgang over het perceel blijkt dat de variatie aan soorten al veel insecten aantrekt. Als u ter plekke gaat kijken, let dan ook eens op de grutto die vlakbij het perceel genesteld heeft en u vanaf zijn uitkijkplaats voor het perceel scherp in de gaten houdt! Terug

(maart - april)

Inmiddels is bijna 90 strekkende meter akkerrand door sponsoren onder hun hoede genomen. Iedereen bedankt voor de ondersteuning, met name hoofdsponsor Rabobank Made en ABAB Oosterhout! Er zijn nog stukjes akkerrand beschikbaar voor nieuwe deelnemers, dus aarzel niet om uw steentje bij te dragen aan dit project. Een uitleg van het project vindt u verderop. 

Eind maart is het perceel ingezaaid. Het perceel zelf is machinaal ingezaaid met enerzijds een standaard graszaad en anderzijds een aangepast grasmengsel. Langs de A-59 is het bloemenmengsel gezaaid en langs de zandweg door de Binnenpolder van Terheijden het kruidenmengsel. Dit is ouderwets met de hand gezaaid. Hieronder staat een overzicht van de gezaaide planten en kruiden.

Kruidenrand	Bloemenrand

Na het inzaaien is het 10 dagen slecht weer geweest met lage temperaturen en veel wind. Dit heeft het groeiproces vertraagd. De bovenstaande foto's zijn half april gemaakt, toen het gekiemde zaad langzaam boven het zand uit kwam. Links naast de ingezaaide kruidenrand is het standaard grasland te zien. Rechts naast de bloemenrand is het aangepaste grasmengsel gezaaid. Eind april is te zien dat de tot dan toe braak liggende grond begroeid raakt. Het is afwachten welke planten en kruiden het best gedijen op dit perceel. Terug naar bovenzijde

Kruidenmengsel	Bloemenmengsel	Grasmengsel
Akelei	Avondkoekoeksbloem	Bladkool
Duizendblad	Blaassilene	Bladrammenas
Ganzebloem (wild)	Boerenwormkruid	Gele mosterd
Goudsbloem	Duizendblad	Lupinen
Guldenroede	Ganzebloem (wild)	Mergkool
Kleine bevernel	Gewone brunel	Phacelia
Korenbloem (wild)	Groot kaasjeskruid	Serradella
Koriander	Kleine pimpernel	Wikken
Lupinen	Knoopkruid
Madeliefje	Korenbloem (wild)
Margriet (wild)	Margriet (wild)
Middelste teunisbloem	Reukloze kamille
Pekbloem	Rolklaver
Phacelia	Scherpe boterbloem
Rapunzelklokje	Sint-Janskruid
Reukkamille	Slangekruid
Rood vingerhoedskruid	Smalle weegbree
Sint-Janskruid	Spurrie
Tuinsalie	Veldsalie
Vergeet-mij-nietje	Vogelwikke
Vlas (blauw)	Wilde cichorei
Vlas (rood)	Wilde klaproos
Wilde cichorei
Wilde Klaproos
Zeepkruid
Zomeradonis
Zwarte komijn		Terug naar bovenzijde

 

	MUREAU ADVIES	MARTENS VAN OORD
Hoofdsponsor Rabobank Made	Sponsor Mureau Advies	website

Terug naar bovenzijde

Terug naar Boschend